Wereldvrede nog ver te zoeken

Wereldvrede nog ver te zoeken

door Jan Everink

De op deze pagina gebundelde notities over de toenemende onveiligheid in de wereld verschenen eerder als "In de marge" op de FiLOSCOOP home page. De ontwikkelingen op het gebied van de internationale politiek stemmen niet tot optimisme.
Als de huidige trend zich voortzet krijgen we op deze planeet in toenemende mate te maken met oorlogsdreiging en terrorisme.

21 september 2002
Verkeerd signaal

De Nederlandse bevolking is niet erg ingenomen met de huidige buitenlandse politiek van de Verenigde Staten, zo is uit onderzoek door het NIPO gebleken. Slechts 15 procent vindt die politiek gunstig voor Nederland.

Uit een ander onderzoek, door Maurice de Hond, blijkt dat slechts 23 procent van de Nederlanders instemt met een Amerikaanse aanval op Irak zonder VN-mandaat.

Toch heeft onze regering, gesteund door de Tweede Kamer, als Nederlands standpunt bekend gemaakt dat Amerika ook zonder VN-goedkeuring een aanvals-oorlog tegen Irak mag beginnen.
Dat signaal vertolkte dus blijkens de genoemde opinie-onderzoeken geenszins de opvatting van de overgrote meerderheid in ons land. Is dit de veelgeprezen nieuwe democratie waar we zo veel over horen?

30 september 2002
Strijd tegen terrorisme moet anders
De aanslagen van 11 september 2001 hadden waarschijnlijk voorkomen kunnen worden. Als de Amerikaanse veiligheidsdiensten de vele signalen dat een dergelijke aanval op komst was serieus hadden genomen dan hadden effectieve tegenmaatregelen genomen kunnen worden.
Dit wetende kan de Amerikaanse regering alsnog besluiten dat de "war on terrorism" vooral een strijd moet zijn in Amerika zelf, namelijk tegen het in gebreke blijven van de functionarissen die verantwoordelijk zijn voor de binnenlandse veiligheid.

De huidige koers, het met militaire middelen vernietigen van elk regime op aarde dat wordt verdacht van steun aan terroristen, zal zeker tot nog meer terrorisme leiden. Door zulke agressie-oorlogen worden immers vele onschuldigen getroffen en ontstaan onvermijdelijk bij velen nieuwe haatgevoelens tegen Amerika.

10 december 2002

Uitbreiding NAVO niet bevorderlijk voor wereldvrede

Na de tweede wereldoorlog werd ingezien dat oorlog geen optie meer is om conflicten tussen staten te beslechten. Door de steeds krachtiger en gruwelijker wapens die de mensheid heeft ontwikkeld kan elke oorlog immers escaleren tot een onvoorstelbare planetaire ramp.
Dat inzicht heeft geleid tot het Handvest van de Verenigde Naties. Daarin is vastgelegd dat staten tegen elkaar geen geweld mogen gebruiken, maar verplicht zijn hun geschillen op vreedzame wijze op te lossen.

Militaire supermachten zijn in strijd met de geest van het Handvest, want ze gaan uit van het achterhaalde principe dat de eigen militaire macht vrede en veiligheid kan garanderen. Toch hebben twee machtsblokken, de Sovjet Unie en de NAVO, zich steeds sterker bewapend, en het heeft op bepaalde momenten weinig gescheeld of deze bewapeningswedloop was verkeerd afgelopen.
De Sovjet Unie is in 1991 ineengestort, maar de NAVO is actief bezig zich verder uit te breiden. Om grotere veiligheid en vrede in de wereld te bereiken moet echter niet de NAVO maar de VN sterker worden.

14 januari 2003

Alle massavernietigingswapens de wereld uit

Het wantrouwen van de regering Bush met betrekking tot Irak heeft ertoe geleid dat de wapeninspecteurs van de Verenigde Naties thans technisch optimaal zijn toegerust voor het opsporen van massavernietigingswapens.

Dankzij de modernisering van de detectie-apparatuur is het vrijwel onmogelijk geworden zulke wapens nog doeltreffend te verbergen.

Het zou goed zijn als dit high-tech opsporingssysteem in de toekomst toegepast zou worden om alle nucleaire, chemische en biologische wapens in de wereld onder controle van de VN te brengen. Zulke wapens vormen een bedreiging voor de vrede en veiligheid, ongeacht welk land ze bezit.
Daarom moet ernaar worden gestreefd dat er internationale controle op al dit afschuwelijke wapentuig komt.

24 januari 2003

Bewapeningswedloop

In maart 2002 verklaarde het Pentagon in een rapport dat Amerika eventueel met "pre-emptive strikes" zal optreden tegen mogelijke vijanden. Tot de landen die voor een dergelijke preventieve aanval, waarbij ook kernwapens gebruikt kunnen worden, in aanmerking komen behoort onder meer Noord-Korea.

Onlangs is Noord-Korea uit de Nuclear Nonproliferation Treaty gestapt. Reden: het agressieve beleid van de Verenigde Staten. Noord-Korea is thans mogelijk al bezig kernwapens te ontwikkelen.
Het was ook te verwachten dat sommige landen als reactie op de Amerikaanse dreigementen hun bewapening zouden uitbreiden. Het lijkt erop dat Amerika bezig is de bewapeningswedloop in de wereld flink te stimuleren.

1 februari 2003

Militaire druk op Irak heeft negatief effect

De belegering van Irak door Amerika en Engeland zou bedoeld zijn om betere medewerking aan de VN-wapeninspecties af te dwingen. Het effect is echter waarschijnlijk juist tegengesteld.
Saddam Hoessein zal er door de troepenmacht aan de Iraakse grenzen nog meer van overtuigd zijn dat het er hoe dan ook om gaat zijn regime te vernietigen. Dat heeft de regering-Bush immers ook herhaaldelijk met zoveel woorden laten weten.

Het is dus in het belang van Saddam om onzekerheid over zijn mogelijke massavernietigingswapens te laten bestaan. Zolang wordt vermoed dat het Iraakse leger nog een grote hoeveelheid chemische en biologische wapens heeft besluit Amerika niet zo gemakkelijk tot een aanval, zal hij als sluwe strateeg zeker denken.

Het huidige Amerikaanse beleid draagt daarom niet bij aan de succeskans van de VN-wapeninspecties. Een meer doeltreffende aanpak zou zijn om als beloning voor betere Iraakse medewerking versoepeling van de tegen Irak bestaande sancties in het vooruitzicht te stellen.

8 februari

Optreden Powell geen bijdrage aan ontwapening Irak

Irak moet worden ontdaan van de mogelijk nog in dat land aanwezige massavernietigingswapens, daar is de hele wereld het over eens.

Als het voorstel van de Franse minister De Villepin wordt uitgevoerd lukt dat inderdaad. De Villepin wil verdrievoudiging van het aantal wapeninspecteurs en een permanent VN-bureau in Bagdad om de inspecties te coördineren.

In schrille tegenstelling tot dat zinnige voorstel stond het optreden van de Amerikaanse minister van buitenlandse zaken Colin Powell in de VN Veiligheidsraad. De informatie die Powell bekendmaakte had al veel eerder ter beschikking van de VN-wapeninspecteurs gesteld moeten worden.
In plaats daarvan gebruikte Powell de aanwijzingen dat Irak nog niet voldoende meewerkt voor oorlogspropaganda.

15 februari 2003

Sturen patriots is meewerken aan agressieoorlog

Het door Nederland naar Turkije sturen van patriotraketten is natuurlijk wel degelijk een oorlogshandeling. Door dat te doen werkt ons land actief mee aan een agressieoorlog tegen Irak, een volkomen verzwakt en in feite reeds militair verslagen land. Een land waar inspecteurs van de Verenigde Naties met succes bezig zijn om de eventueel nog aanwezige laatste resten van chemische of biologische wapens op te sporen en te vernietigen.

De regering-Bush heeft kans gezien de wereldopinie zodanig te bewerken dat veel regeringen, ook de Nederlandse, bereid zijn mee te werken aan deze onnodige oorlog. Vast staat dat voornamelijk de door de Golfoorlog en de sancties reeds verarmde en totaal verzwakte burgerbevolking van Irak verschrikkelijk zal worden getroffen. Nederland doet mee aan een oorlog die uiteindelijk slechts één doel heeft: Amerikaanse controle over de gigantische olievoorraden van Irak.

1 maart 2003

Irak na de oorlog: model-democratie?

Irak moet na de oorlog die president Bush tegen dat land wil beginnen een model-democratie worden, een voorbeeld voor de hele Arabische wereld. Dat plan werd onlangs door de Amerikaanse president gelanceerd.

De kans dat dit plan slaagt is klein. Waarschijnlijker is dat de situatie in Irak door de oorlog verder zal verslechteren. De nu al voor velen erbarmelijke levensomstandigheden zullen door de oorlog nog verder achteruit gaan. Extremistische groeperingen zullen het Westen als schuldige voor de chaos aanwijzen en opstoken tot rebellie tegen het nieuwe regime. Ook zullen de oorlog en de gevolgen ervan zeker door extremisten worden gebruikt om terrorisme in Irak en in andere landen aan te wakkeren. Verder is de kans aanwezig dat tussen Turkije en de Koerden gewelddadigheden losbranden.

In het gunstigste geval komt in Irak uiteindelijk een democratie zoals die van de Verenigde Staten. Zou zo'n samenleving een voorbeeld voor het hele Midden-Oosten zijn?
Amerika kampt zelf met grote problemen, zoals onveiligheid, misdaad, drugsgebruik, alcoholisme, overmatige consumptie, bedrijfscorruptie, uitholling van de democratie, en permanente armoede onder een groot deel van de bevolking. De gedachte van Bush dat hij in Irak wel even een voorbeeld-samenleving tot stand kan brengen is weer een typisch voorbeeld van Amerikaanse zelfoverschatting.

7 maart 2003

Oorlog tegen Irak géén Wil van God.

Langzamerhand is wel duidelijk dat president Bush per se oorlog wil. Waarom wil hij dat?
Meent Bush echt dat Irak alleen met militair geweld ontwapend kan worden? Is het zijn bedoeling het Iraakse volk te bevrijden van zijn tiran? Moet het Iraakse regime worden vernietigd omdat het steun biedt aan het internationale terrorisme?

De Amerikaanse president lijkt ondanks het feit dat hij niet in staat is één duidelijke reden voor zijn oorlogsplannen te geven heel zeker van zijn zaak te zijn. Die zekerheid, zo heeft hij laten weten, is te danken aan het feit dat hij de Wil van God doet.

Waarschijnlijker is echter dat het niet gaat om de Wil van God maar om de Wil van de Amerikaanse Oliemacht. Het is niet toevallig dat verschillende leden van de huidige Amerikaanse regering voorheen topfuncties in de olie-industrie hadden.

De olierijkdom van Irak is gigantisch. Volgens schattingen gaat het om een totale voorraad van zo'n 300 miljard vaten. De Amerikaanse oliemacht wil zeggenschap over die enorme olievoorraden en daarom moet Irak veroverd worden.

23 maart 2003

Haalt de mensheid het jaar 2100?

In de afgelopen jaren bestond er redelijke hoop dat door het gezag van de Verenigde Naties voorkomen zou kunnen worden dat op een kwade dag een gewapend conflict zou escaleren tot een allesvernietigende derde wereldoorlog. Helaas is de VN Veiligheidsraad door de eenzijdige Amerikaans/Engelse aanval op Irak thans min of meer buiten spel gezet. De internationale rechtsorde is zwaar beschadigd.

Daardoor is het risico van een kernoorlog aanzienlijk groter geworden. De kans dat de mensheid tegen het eind van deze eeuw nog bestaat is door deze aanvalsoorlog dan ook sterk afgenomen.
In het verleden had Amerika, door haar gewoonte om leden die tegen een Amerikaans voorstel wilden stemmen om te kopen, het gezag en de geloofwaardigheid van de Veiligheidsraad al stelselmatig aangetast. Toen het kopen van stemmen deze keer niet lukte besloot de regering-Bush om dan maar eenzijdig een aanvalsoorlog tegen Irak te beginnen.

Amerika heeft daarmee bereikt dat militaire agressie weer een normaal middel is geworden om in de internationale politiek je doel te bereiken. In een wereld waar steeds meer landen over kernwapens beschikken is dat geen positieve ontwikkeling.

5 mei 2003

Noord-Korea crisis toont Amerikaanse hypocrisie

De huidige regering van de Verenigde Staten zegt een beleid te voeren dat erop gericht is alle gevaarlijke dictatoriale regimes van het planetaire toneel te verdrijven. Afghanistan en Irak werden al met harde hand aangepakt en andere schurkenstaten die zich niet willen verbeteren wacht eenzelfde lot, zo luidt de boodschap van de regering-Bush.

Maar de Noord-Korea crisis maakt duidelijk dat de Amerikaanse buitenlandse politiek de wereld als geheel juist onveiliger in plaats van veiliger maakt. Van de machthebbers in Afghanistan en Irak werd geëist dat ze onvoorwaardelijk en onmiddellijk aan alle door Amerika gestelde eisen zouden voldoen, maar met het militaristische bewind in Noord-Korea wordt vriendelijk onderhandeld.

Waarom deze volledig andere benadering? Afghanistan en Irak hadden geen kernwapens; Noord-Korea heeft ze waarschijnlijk wél. De Noord-Korea crisis maakt pijnlijk duidelijk dat Amerika ondanks haar enorme militaire overmacht in feite machteloos is tegen schurkenstaten die over kernwapens beschikken.

Landen die op het Amerikaanse vijandenlijstje staan zullen op het huidige Amerikaanse oorlogsbeleid reageren met te proberen zo snel mogelijk kernwapens te ontwikkelen. Dat de oorlog tegen Irak voor Noord-Korea een sterke stimulans zou zijn om in ijltempo kernwapens te ontwikkelen was te voorzien.

Voor een supermacht als Amerika was het winnen van een oorlog tegen een verzwakt land zonder kernwapens als Irak een peulenschil. Maar de pretentie dat dit een belangrijke stap was naar een veiliger en rechtvaardiger wereld lijkt gezien de Noord-Korea situatie nogal hypocriet.

18 mei 2003

Verspreiding kernwapens in stroomversnelling

De verspreiding van kernwapens in de wereld lijkt niet meer te stoppen. Oorzaak: een toenemend aantal landen is van mening dat het bezit van kernwapens het enige overgebleven middel is om militaire overheersing door de Verenigde Staten af te wenden.

Veel mensen hopen nog steeds dat de koers van de huidige Amerikaanse regering zal leiden tot een blijvende Pax Americana, maar dat dit zal gebeuren is onwaarschijnlijk. De regering in Washington is immers geen legitiem planetair gezagsorgaan en daarom is een onder Amerikaans toezicht staande wereldorde voor veel mensen niet acceptabel. Zo'n wereldorde zal onvermijdelijk tot verzet en oorlogsrisico leiden.

Zelfs als de regering-Bush zulke goede bedoelingen heeft als zij beweert dan zou ze moeten beseffen dat door Amerikaanse militaire expansie geen wereldvrede maar juist steeds meer onveiligheid ontstaat.

Alleen een legitieme machtige organisatie, die door de gehele wereldgemeenschap wordt erkend, kan zodanige veiligheid garanderen dat alle staten hun aspiraties om een kernmacht te worden opgeven. Zo'n organisatie zou de VN Veiligheidsraad kunnen zijn, maar het gezag van dat orgaan is helaas door het optreden van de regering-Bush sterk verminderd.

Te hopen is dat het Amerikaanse volk verstandig wordt en een andere regering kiest. Want een regering die in het atoomtijdperk met militaire middelen naar wereldoverheersing streeft veroorzaakt grote risico's voor ons allen.